Matul sentejn, il-proġett DE-BIAS, kofinanzjat taħt il-Programm Ewropa Diġitali (DIGITAL) tal-Unjoni Ewropea, kellu l-għan li jippromwovi approċċ aktar inklużiv u rispettuż għad-deskrizzjoni ta’ kollezzjonijiet diġitali u r-rakkontar ta’ stejjer u stejjer ta’ komunitajiet minurizzati. Ċentrali għall-proġett kien l-iżvilupp ta’ għodda mħaddma bl-IA mfassla biex tidentifika u tikkuntestwalizza termini offensivi fil-metadata tal-kollezzjonijiet tal-wirt kulturali, appoġġata minn kollaborazzjoni attiva ma’ komunitajiet minurizzati li s’issa kienu sottorappreżentati jew irrappreżentati ħażin fil-metadata. Hekk kif il-proġett jintemm, aħna naqsmu l-kisbiet u r-riżorsi tiegħu.
Metodoloġiji u riżorsi għall-appoġġ tad-diversità u l-inklużjoni
Kisba ewlenija tal-proġett kienet l-iżvilupp tal-Vokabolarju DE-BIAS, li jidentifika kważi 700 terminu kontroversjali użati b’mod komuni fil-metadata tal-wirt kulturali f’ħames lingwi. Il-vokabularju jipprovdi kuntest u sfond storiku għal kull terminu u jissuġġerixxi alternattivi fejn disponibbli. Peress li l-lingwa hija art sensittiva u politikament ikkontestata, l-involviment u t-tfittxija ta’ kollaborazzjoni ma’ komunitajiet li jew ħolqu dawn l-oġġetti jew huma (mis)rappreżentati minnhom kienu fil-qalba tal-ħidma fuq dan il-vokabularju - u l-proġett. Dan sar f’workshops ta’ kokreazzjoni biex jiġu identifikati termini ġodda, iżda wkoll billi jitfittxu u jiżdiedu termini minn glossarji inklużivi maħluqa mill-komunitajiet.
It-Tipoloġija DE-BIAS kienet ukoll riżorsa utli għall-analiżi ta’ xejriet ta’ preġudizzju fil-kollezzjonijiet li saru disponibbli permezz ta’ Europeana.eu, filwaqt li tqieset ukoll l-interazzjoni bejn il-lingwa u r-rappreżentazzjoni (ħażina) viżwali.
Riżultat ewlieni ieħor tal-proġett kien il-Metodoloġija tal-Involviment Komunitarju, li sservi bħala qafas għall-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni tal-ħidma komunitarja. Bħala sħab tal-proġett, tgħallimna kemm huwa importanti r-rwol tal-alleati u tar-rappreżentanti tal-komunità fil-konnessjoni ma’ komunitajiet sottorappreżentati u li wieħed ma għandux jissottovaluta l-isforz tal-bini ta’ relazzjonijiet ta’ fiduċja. L-alleati u r-rappreżentanti tal-komunità kienu strumentali wkoll fl-indirizzar ta’ punti mhux viżibbli, lakuni u ommissjonijiet fil-kollezzjonijiet, kif juru l-editorjali fuq Europeana.eu u Europeana Pro.
Ir-riżultati tal-proġett huma maħsuba biex jerġgħu jintużaw u jiġu żviluppati aktar. Ħloqna firxa wiesgħa ta’ materjali għall-bini tal-kapaċità inklużi linji gwida għall-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali u għal dawk li jfasslu l-politika dwar ir-rappreżentanza tad-diversità fil-metadata. L-eżiti kollha huma ddokumentati u disponibbli fuq iċ-Ċentru ta’ Għarfien DE-BIAS u nħeġġuk tesplorahom!
Editorjal ta’ ispirazzjoni
L-isforzi editorjali tal-proġett DE-BIAS kellhom rwol kruċjali fit-tiswir tal-involviment pubbliku tiegħu, fit-trawwim ta’ diskors kritiku u fl-iżgurar tal-aċċessibbiltà tas-sejbiet tiegħu. Permezz ta’ serje strutturata ta’ blog posts, aġġornamenti tal-aħbarijiet u galleriji kkurati, il-proġett iddokumenta l-progress, l-istadji importanti u l-metodoloġiji tiegħu filwaqt li amplifika perspettivi differenti fil-wirt kulturali. Is-serje ta’ blogs DE-BIAS traċċat l-evoluzzjoni tal-proġett, billi bdiet bil-prinċipji fundamentali tiegħu ta’ inklużività u involviment tal-komunità, u għamlet progress permezz ta’ żviluppi ewlenin, bħall-applikazzjoni ta’ metodoloġiji ta’ kokreazzjoni tal-għarfien, inizjattivi ta’ bini tal-kapaċità u l-introduzzjoni ta’ Metodoloġija ta’ Involviment tal-Komunità. Dawn l-outputs editorjali servew bħala pjattaforma għall-iskambju tal-għarfien fost il-professjonisti, l-istituzzjonijiet u l-komunitajiet tal-wirt kulturali.
B’mod parallel, serje ddedikata ta’ blog posts fuq Europeana.eu daħlet aktar fil-fond fid-dimensjonijiet tematiċi tal-proġett, u rriflettiet fuq narrattivi postkolonjali, rappreżentazzjoni queer, u prattiki arkivjali inklużivi. Entrati notevoli bħal “WirjaQueer Tour”u “ClaudeCahun”jesploraw ir-rwol tal-perspettivi LGBTQ+ fit-tfassil mill-ġdid tan-narrattivi kulturali, filwaqt li “DekussjonijietKolonjali”u “Kokurazzjonita’ Postkolonjaliżmu”jeżaminaw strateġiji għad-dekostruzzjoni ta’ legati kolonjali f’rappreżentazzjonijiet viżivi u testwali. Imwettqa minn esperti u kollaboraturi tal-komunità, dawn il-karigi jipprovdu riflessjonijiet sfumati dwar kif l-istituzzjonijiet kulturali jistgħu jivvalutaw mill-ġdid b’mod kritiku l-kollezzjonijiet u l-istrateġiji ta’ involviment tagħhom.
Lil hinn mill-kontributi testwali, serje ta’ galleriji kkurati fuq Europeana.eu wriet artefatti u metadata relatati ma’ suġġetti ewlenin esplorati f’sessjonijiet ta’ ħidma, inklużi “Queer Pride,” “Politionele Acties,” “Berber,” “Claude Cahun,” u “Antisemitic Caricatures. Kull gallerija tirrifletti l-għarfien miksub mill-kollaborazzjonijiet tal-komunità u mid-diskussjonijiet tal-esperti, filwaqt li tkompli l-missjoni tal-proġett li jippromwovi s-sensibilizzazzjoni u jisfida n-narrattivi ta’ esklużjoni.
L-għodda ta’ detezzjoni DE-BIAS
Fil-qalba tal-proġett kien hemm l-iżvilupp tal-Għodda għad-Detezzjoni tal-Bias, li tidentifika lingwaġġ skadut u potenzjalment dannuż fid-deskrizzjonijiet tal-kollezzjonijiet tal-wirt kulturali. L-għodda t tista 'tintuża biex tfittex awtomatikament settijiet kbar ta' data, li teħtieġ xi għarfien espert, iżda tista 'tintuża wkoll minn nies inqas sofistikati fit-teknoloġija li jixtiequ jmexxuha fuq testi uniċi jew siltiet ta' test biex jidentifikaw termini kkontestati.
L-għodda hija riżorsa siewja biex jiġi identifikat lingwaġġ problematiku u jiġi spjegat għaliex terminu jitqies kontroversjali, iżda nirrikonoxxu li jista’ jkun biss punt tat-tluq - mhux soluzzjoni. Il-lingwa hija kumplessa u sfumata, u m'hemm l-ebda approċċ wieħed tajjeb għal kulħadd. Aħna nipprovdu suġġerimenti dwar kif istituzzjoni tista’ tipproċedi b’terminu identifikat bħala problematiku, iżda d-deċiżjoni trid tittieħed fuq bażi ta’ każ b’każ.
Kif l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jistgħu jużaw l-għodda DE-BIAS
L-għodda DE-BIAS hija disponibbli għall-verifika tal-metadata bil-lingwi li ġejjin: l-Ingliż, il-Ġermaniż, il-Franċiż, it-Taljan u l-Olandiż. Jista 'jiġi aċċessat b'modi differenti, skont il-ħtieġa u l-kapaċità tiegħek. Skopri xi xenarji hawn taħt!
“Ħejjejt testi fuq it-tikketta għal wirja jew ktibt deskrizzjoni ta’ oġġett. Issa rrid niċċekkjahom malajr għal termini problematiċi.”
- Tista’ tuża l-verżjoni awtonoma tal-għodda, sempliċiment tagħżel il-lingwa, tikkopja/tippejstja t-test tiegħek u tmexxi l-analiżi.
“Ħejjejt mazz ta’ testi, għalhekk il-kopja/pasta hija tedjanti wisq!”
- Il-verżjoni awtonoma tal-għodda toffri wkoll l-għażla li jittellgħu diversi fajls tat-test u jiġu analizzati f’pakkett. Iċċekkja t-tab Upload a file .
“Ħejjejt id-data tiegħi għas-sottomissjoni lill-Europeana, nista’ niċċekkja dawn ir-rekords għal-lingwa preġudikata?”
- L-utenti tal-Metis Sandbox jistgħu jiġġeneraw rapport DE-BIAS għad-data tagħhom. Inġestixxi r-rekords tiegħek kif dejjem tagħmel u mbagħad tħaddem l-għodda. Tista’ wkoll tniżżel ir-rapport wara.
“Irrid niċċekkja regolarment ir-rekords direttament mill-bażi tad-data tiegħi.”
- L-għodda DE-BIAS tista’ tiġi aċċessata direttament permezz tal-API tagħha jew saħansitra titmexxa lokalment. Il-kodiċi tas-sors tal-għodda huwa disponibbli taħt il-liċenzja AGPL-3.0.
Il-modi differenti kollha tal-użu tal-għodda DE-BIAS huma spjegati fid-dettall fil-manwal disponibbli fiċ-Ċentru ta’ Għarfien DE-BIAS. Inħeġġu lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali biex jippruvaw l-għodda!
Skopri aktar
Nixtiequ nestendu grazzi kbira lil kull min ikkontribwixxa għall-proġett DE-BIAS jew ipprovda l-pedamenti u r-riżorsi li nistgħu nibnu fuqhom. Tista’ tesplora r-riżorsi u l-ħidma kollha tal-proġett fuq iċ-ċentru ta’ għarfien DE-BIAS dwar Europeana Pro.