L-enfasi tar-Riċerka tal-Europeana evolviet matul is-snin, biex tirrifletti l-interess dejjem jikber fid-data dwar il-wirt kulturali, fil-metodi u fl-għodod diġitali għar-riċerka akkademika, għall-finijiet ta’ tagħlim u ta’ apprendiment. Madwar 10 snin ilu, il-ħidma f’dan il-qasam bdiet b’attenzjoni speċifika lejn l-iżviluppi tal-hekk imsejħa Umanistiċi Diġitali, li dehru li kienu l-aktar qasam promettenti fejn l-użu mill-ġdid tad-data dwar il-wirt kulturali kien sar konkret fir-riċerka akkademika.
Hekk kif naħdmu f’ambjent internazzjonali u l-kollaborazzjonijiet tagħna mal-universitajiet qed jissaħħu, ma stajniex nitilfu li l-wirt kulturali diġitali qed jistabbilixxi lilu nnifsu bħala suġġett ta’ tagħlim fil-livell universitarju. F’ċertu punt, deher kruċjali li wieħed jifhem jekk il-wirt kulturali diġitali kienx qed isib post fost il-korsijiet universitarji peress li l-użu mill-ġdid avvanzat tad-data jimplika għarfien tajjeb tal-elementi bażiċi tad-data, jew jekk l-attenzjoni li l-akkademja bdiet tagħti lill-wirt kulturali diġitali kinitx rispons għall-bidliet fis-settur tal-wirt kulturali u l-ħtiġijiet ta’ taħriġ li dawn il-bidliet iġibu magħhom.
Il-perspettiva tal-Europeana
Meta bdejna nħarsu lejn din ix-xejra, ftit inizjattivi biss ħarġu u kienu prinċipalment ibbażati fir-Renju Unit. Kien hemm president tal-wirt kulturali diġitali fl-Università ta’ Edinburgh, li seta’ saħansitra jiftaħar b’Network ta’ Riċerka tal-Wirt Kulturali Diġitali (DCHRN) u llum jista’ jistrieħ fuq raggruppament tal-Wirt Kulturali Diġitali. Kien hemm president simili fl-Università ta’ Glasgow, li, aktar reċentement, stabbiliet inizjattiva speċjali intitolata The Arts & Humanities Partnership Catalyst for Digital Cultural Heritage. Kien hemm MSc fil-Wirt Diġitali fl-Università ta’ York, u MA fil-Ġestjoni u l-Komunikazzjoni tad-Data Kulturali fl-Università ta’ Sheffield, biex insemmu ftit inizjattivi oħra mfassla b’mod ċar minn angolu diġitali.
Fl-2022, fil-kapaċità tiegħi bħala koordinatur tar-Riċerka tal-Europeana, kont fl-Iskola tas-Sajf dwar l-Istudji Umanistiċi Diġitali fl-Università ta’ Oxford; għall-ewwel darba. Hija offriet kors ta’ taħriġ dwar il-wirt kulturali diġitali. Fl-istess sena, iċ-ċentru ta’ riċerka interdixxiplinari fl-Università ta’ Cambridge magħruf bħala Cambridge Digital Humanities stabbilixxa Skola tad-Data tal-Wirt Kulturali.
L-interess personali tiegħi fil-mod kif il-professjonisti futuri tal-wirt kulturali jitħarrġu fl-universitajiet għandu l-għeruq tiegħu fl-opportunità li nkun osservatur - aktar kmieni fil-karriera tiegħi - tal-ħidma mwettqa minn grupp ta’ esperti tal-Istati Membri tal-UE mistiedna mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea biex “jinvestigaw il-ħiliet, it-taħriġ u t-trasferiment tal-għarfien fil-professjonijiet tal-wirt fl-Ewropa”. Appoġġat mill-Kummissjoni Ewropea u li jopera skont il-proċess tat-tfassil tal-politika tal-UE magħruf bħala l-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni (MMK), il-grupp iltaqa’ regolarment fl-2017 u fl-2018, b’mod konkomitanti mas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali, u ppreżenta r-rapport It-trawwim tal-kooperazzjoni fl-Unjoni Ewropea dwar il-ħiliet, it-taħriġ u t-trasferiment tal-għarfien fil-professjonijiet tal-wirt kulturali (2018).
L-aktar legat evidenti ta’ dawn l-isforzi fil-livell tal-politika kulturali tal-UE reġa’ tfaċċa fil-KHARTER ⁇ Azzjonijiet ta’ Wirt Kulturali biex jiġu Rfinati t-Taħriġ, l-Edukazzjoni u r-Rwoli, proġett impressjonanti għall-ambizzjonijiet u r-riżultati li beda fl-2021 u li twettaq minn konsorzju li llum jipproponi lilu nnifsu bħala “Alleanza Ewropea għall-Ħiliet fil-Wirt Kulturali”. L-għarfien ipprovdut mill-CHARTER kien punt ta’ referenza kostanti għalina, għalkemm l-interess tagħna huwa xprunat minn enfasi speċifika fuq l-edukazzjoni u t-taħriġ relatati mal-wirt u d-data kulturali diġitali, bl-esperjenza speċifika tagħna bid-data u l-politika, kif ukoll in-network u l-missjoni tagħna fis-settur.
Europeana Research għandha l-għan li tibni pontijiet bejn is-settur tal-wirt kulturali u l-akkademja, u f'dan il-każ speċifiku, dawn il-pontijiet wiegħdu li jsiru saħansitra aktar siewja jekk inkunu nistgħu nappoġġaw lill-akkademja biex tifhem kif qed tissawwar it-tranżizzjoni lejn id-diġitali; nistgħu nippermettu li s-settur tal-wirt kulturali jaqsam l-esperjenza prattika fir-rigward tal-ħiliet u l-għarfien li l-professjonisti jeħtieġu biex jiffaċċjaw it-trasformazzjoni diġitali (anke jekk jibqgħu essenzjalment umanisti permezz tat-taħriġ); nistgħu noffru data u għodod biex nesperimentaw u bl-għarfien espert tagħna stess pereżempju madwar “Ġbir bħala Data” bħala prinċipji u fluss tax-xogħol biex nippubblikaw kollezzjonijiet diġitali adattati għall-użu komputazzjonali.
Kisbiet reċenti
Bil-possibbiltajiet għal strateġiji ġodda miftuħa mill-ispazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali, li beda l-iskjerament tiegħu f’Settembru 2022, ħassejna li l-interess tagħna fil-wirt kulturali diġitali bħala suġġett ta’ tagħlim universitarju għandu jsir riċerka sistematika. Fl-2023-2024, għaqqadna dan l-isforz ma’ dawk li jappoġġaw professjonisti ġodda fil-wirt kulturali meta wieħed iqis li l-perkorsi edukattivi tagħhom jistgħu jikkundizzjonaw b’mod sinifikanti l-karrieri tagħhom.
Fassalna l-ewwel Internship għal Professjonisti Ġodda, li kkontribwixxa għall-bini ta’ inventarju ta’ inizjattivi akkademiċi li għandhom enfasi qawwija fuq il-wirt kulturali diġitali. L-inventarju jimmappja kważi 100 inizjattiva fost il-programmi ta’ masters, l-iskejjel tas-sajf u tax-xitwa, u korsijiet qosra madwar l-Ewropa. Kien partikolarment rilevanti għalina li niddeterminaw fejn huwa inkorporat il-wirt kulturali diġitali: jekk fi programmi edukattivi usa’ inkwadrati bħala Umanistiċi (jew f’waħda mid-dixxiplini tagħhom), jew bħala Umanistiċi Diġitali, jew bħala Studji tal-Wirt u tal-Mużewijiet, jew bħala Arti u Kultura, jew bħala Xjenzi tal-Informazzjoni.
Organizzajna wkoll avvenimenti li jindirizzaw is-suġġett tar-riċerka tagħna u speċjalment lakuni bejn it-teorija u l-prattika, u t-tranżizzjoni mill-edukazzjoni akkademika għal karrieri professjonali: it-Taħditiet Tewmin tal-Professjonisti Ġodda, format ġdid ta’ avveniment fl-ekosistema tagħna li għandu l-għan li jagħmel lill-protagonisti professjonisti li reċentement daħlu fl-akkademja jew fis-settur tal-wirt kulturali, u Insawru l-futur tal-professjonisti tal-wirt kulturali diġitali; approċċi pijunieri fl-Edukazzjoni Għolja, diskussjoni madwarmejda li kellha l-għan li tinawgura skambji regolari bejn l-akkademiċi li jgħallmu l-wirt kulturali diġitali madwar l-Ewropa.
Il-passi li jmiss
Wara l-passi inkoraġġanti matul l-aħħar sena, indunajna li ma kienx wasal iż-żmien li r-riċerka sistematika tagħna tintemm. Bil-wirt kulturali diġitali li b'mod ċar qed iżid l-interess fl-isfera universitarja, konna biss fil-bidu. Fis-snin qabel l-ispazju tad-data, Europeana Research beħsiebha ssir tip ta’ osservatorju permanenti ta’ din ix-xejra, filwaqt li tkompli tkun forġa ta’ kollaborazzjonijiet bejn is-settur tal-wirt kulturali u l-akkademja.
Ikkuntattja lil [email protected] jekk l-università tiegħek tinawgura xi perkors edukattiv li jiffoka fuq il-wirt kulturali diġitali fis-sena akkademika l-ġdida, jew jekk tixtieq tikkollabora magħna fit-trawwim ta’ skambji dwar il-wirt kulturali diġitali fit-tagħlim universitarju!